Home Current Projects National Test development for Wales

Beth yw Datblygu Profion Cenedlaethol?

Mae disgyblion sy'n gymwys yng Nghymru yn sefyll profion statudol ar ddiwedd Cyfnod Allweddol 2 yn 11 oed a phrofion diwedd Cyfnod Allweddol 3 yn 14 oed. Mae'r profion statudol wedi eu selio ar y Rhaglenni Astudio o fewn gorchmynion y Cwricwlwm Cenedlaethol. Adolygwyd yr gorchmynion hyn yn Ionawr 2000 a daeth y fersiynau cyfredol yn weithredol yn yr ysgolion o fis Medi 2000 ymlaen. Diddymwyd y profion diwedd Cyfnod Allweddol 1 yng Nghymru yn 2002.

Mae profi statudol yn digwydd yn y pedwar pwnc craidd, sef Cymraeg, Saesneg, mathemateg a gwyddoniaeth. Mae'r profion mathemateg a gwyddoniaeth ar gael i ysgolion trwy gyfrwng y Gymraeg a'r Saesneg.

Ers 2000, mae'r profion statudol i gyd wedi bod yn ddeunyddiau ar gyfer Cymru yn unig. Cyn y flwyddyn 2000 datblygwyd deunyddiau asesu ar gyfer Saesneg, mathemateg a gwyddoniaeth ar y cyd a Lloegr.

Adlewyrchu'r ymarfer gorau

Sefydlwyd a chynhaliwyd gyswllt uniongyrchol gydag ymarfer cynradd penigamp mewn ysgolion cyfrwng Cymraeg a Saesneg, gan bwysleisio egwyddor CRIPSAT i ddatblygu eitemau asesu sy'n adlewyrchu'r ymarfer gorau sydd i'w gael yn yr ysgolion. Yn y dull hwn mae' r profion yn adlewyrchu ecoleg y dosbarth a gall ol-effeithiau y gyfundrefn brofi gael dylanwad gadarnhaol ar ymarfer athrawon a chanlyniadau dysgu disgyblion.

Mae tri dull o ymglymu athrawon yn weithredol:

  • arsylwi uniongyrchol a thrafodaeth yn ystod ymweliadau ag ysgolion;
  • cyfarfodydd grwp sy'n rhoi cyfle i athrawon egluro a rhannu eu hymarferion, cyn ceisio troi y rhain yn eitemau asesu;
  • athrawon yn cyflwyno ffyrdd o weithredu cwricwlaidd neu eitemau asesu i'r tim craidd er mwyn i'r tim eu datblygu ymhellach.

Cyflwyno syniadau newydd yn ymarferol a gwirio eu dilysrwydd yn y dosbarth

Mae staff CRIPSAT yn sicrhau eu bod yn gyfarwydd a'r feddylfryd ddiweddaraf ynglyn ag ymarfer fel ag y cyhoeddir yn y llenyddiaeth sy'n cyfeirio at gwricwlwm, addysgeg ac asesu o fewn gwyddoniaeth gynradd. Mae syniadau sy'n gwthio'r ffiniau ac yn cadw'r pwnc 'yn fyw' yn cael eu bwydo i weithgareddau yr ysgolion cydweithrediadol, gan brofi eu dilysrwydd yn y dosbarth ac yna'u hail adeiladu i ysbrydoli datblygiad asesu.

Defnyddio chwiliedyddion cysyniadol yn tarddu o ymchwil a gyhoeddwyd

Yn ychwanegol at weithgareddau asesu eang, mae gan CRIPSAT ymglymiad hirsefydlog ac uniongyrchol mewn ymchwil cydweithrediadol ag athrawon. Mae llawer o'r ymchwil hwn wedi bod yn ymwneud a deall dilyniant cysyniadol disgyblion wrth fagu dealltwriaeth o syniadau gwyddonol. Mae'n cynnwys archwilio gydag athrawon y modd y gellir gwneud syniadau o'r fath yn fwy hygyrch i fwy o ddisgyblion. Mae gwaith ymchwil staff y ganolfan hon ag ymchwil eraill sydd o'r un natur yn aml yn defnyddio cyfryngau ymchwil y gellid meddwl amdanynt yn gyffredinol fel 'chwiliedyddion cysyniadol.' Yn aml, gellir ailddrafftio cyfryngau o'r fath yn llwyddiannus ar gyfer eu defnyddio ar ffurf papur a phensil. Mewn achosion o'r fath, mae'r asesu yn tynnu gwybodaeth o waith ymchwil i ysbrydoli a chwestiynu ymarferion a chanlyniadau dosbarth yn hytrach na'u hadlewyrchu.

CRIPSAT, University of Liverpool, 126 Mount Pleasant, Liverpool L69 3GR - 0151 794 3270